Hoogsensitiviteit ( HSP)


Een persoon die hoogsensitief (HSP = Highly Sensitive Person) is, heeft een zenuwstelsel dat gevoeliger is voor zintuiglijke prikkels. Alles komt dieper binnen. De innerlijke verwerking van deze prikkels kost deze persoon meer tijd en energie dan bij een ander persoon.

15-20 procent van de bevolking is hoogsensitief en dit percentage is groeiende. Deze mensen zijn in staat om subtiele signalen en prikkels uit hun omgeving op te pikken. Hierdoor kunnen ze bijvoorbeeld sneller gevaar waarnemen of aanvoelen of er iets aan de hand is. Wanneer hoogsensitieve mensen een ruimte binnenkomen, komt er veel op hen af. Ze voelen de sfeer aan, horen de geluiden, ruiken de geur en zien de blikken van mensen. Hsp’ers weten vaak meteen wat zij aan mensen hebben, zelfs als die personen zich anders voordoen dan ze zijn. Ook tijdens een gesprek kunnen zij zich goed afstemmen op de ander, waardoor ze al snel weten waar de ander naartoe wil.

Veel hoogsensitieve personen hebben een goede intuïtie en kunnen een diepe verbinding maken met mensen. Zij kunnen zich goed inleven in anderen en weten vaak al snel wat een ander nodig heeft.


Een hoogsensitief persoon:(enkele algemene kenmerken)

>neemt gedetailleerder, subtieler en intenser waar.

>is erg gevoelig voor prikkels van buitenaf.

>voelt zich in veel (sociale) situaties niet op zijn/haar gemak.

>heeft meer tijd en moeite nodig om indrukken te verwerken.

>heeft moeite om in de eigen energie te blijven. ( kan emoties van anderen op zichzelf betrekken)

>heeft een rijk en diep gevoelsleven.

>voelt stemmingen en sferen goed aan.

>heeft moeite met planning en structuur.

>heeft een gevoelig lichaamssysteem en kan snel en heftig reageren op warmte en kou, ongeschikt voedsel, alcohol of juist een gebrek aan voeding en vocht.

>kan verlegen overkomen, hoewel dat niet het geval is.

>is vaak zorgzaam en heeft oog voor de behoeften van anderen, soms heeft deze persoon moeite om grenzen aan te geven.

>is vaak plichtsgetrouw en perfectionistisch.

>functioneert minder goed als hij/zij geobserveerd of geëvalueerd wordt.

>heeft relatief vaak last van stress, spanning en fysieke klachten, zoals hoofdpijn, allergieën, maag- of darmklachten of chronische vermoeidheid.

>heeft weleens last van stemmingswisselingen, angsten of perioden van depressiviteit.

>is gevoelig voor verslavingen, zoals roken, drinken, drugsgebruik of anderszins.

Deze lijst van kenmerken is niet uitputtend, maar geeft een goed beeld van een hoogsensitief persoon. Als de meeste punten op iemand van toepassing zijn, is de kwalificatie ‘hoogsensitief’ te gebruiken.


Er zijn twee typen HSP.

Niet elke hsp’er is hetzelfde, omdat iedereen een eigen, unieke persoonlijkheid heeft waarin bepaalde kenmerken meer of minder tot uitdrukking komen. Toch is er een meer algemene indeling te maken.

Uit onderzoek is gebleken dat er belangrijke verschillen zijn binnen de groep hsp’ers. Hoogsensitieve personen worden daarom ook wel onderverdeeld in twee soorten die duidelijk van elkaar verschillen. De grootste groep ( circa 70 %) is van nature rustig en introvert. Zij voelen zich goed bij een rustig en regelmatig leven, zonder te veel risico’s.

Het overige gedeelte ( circa 30%) is meer extravert en heeft juist wel behoefte aan spanning en nieuwe ervaringen. Zij worden daarom ook wel ‘high sensation seekers'( hss’ers) genoemd. Aan de ene kant zijn ze snel verveeld en willen ze een uitdaging, maar aan de andere kant zijn ze ook snel overprikkeld. Het is dus voor hen vaak een kwestie van ‘hollen of stilstaan’. Na een uitputtende uitdaging hebben ze relatief veel tijd nodig om tot zichzelf te komen.

Hss’ers ontmoeten graag nieuwe mensen, gaan regelmatig op ( lange) reizen en ondernemen fysiek en geestelijk uitdagende activiteiten. Naarmate ze ouder worden, leren ze meestal beter om te gaan met hun hoogsensitiviteit en richten ze hun leven anders in.

Er bestaan duidelijke verschillen in het gedrag van hoogsensitieve personen. Zij gaan heel verschillend om met hun aangeboren sensitiviteit.


Hoogsensitiviteit als kracht

Hoogsensitiviteit is een mooie ( aangeboren) gave, waarmee je veel kunt bereiken als je er bewust mee aan de slag gaat. Het vereist kennis, inzicht en training om er goed mee om te gaan.